Ontmoet een Petzval pionier: Een interview met Geoffrey Berliner

1

Geoffrey Berliner is de uitvoerend bestuurder van de Penumbra Stichting en het Centre for Alternative Photography in New York City. Hij heeft een verbazingwekkende collectie van meer dan 2000 vintage Petzval Lenzen en het was een eer om hem vragen te mogen stellen over de Petzvals en waarom deze zoveel voor hem betekenen. Lees verder voor ons interview met deze echte Petzval pionier!

Een portret van Geoffrey Berliner gemaakt met de Lomography x Zenit nieuwe Petzval Lens – © Coco Alexander

Hoe ben je voor het eerst in aanraking gekomen met Petzval fotografie?

Ik kocht mijn eerste Petzval portretlens, een C.C. Harrison, op een vlooienmarkt eind 1990. In die tijd was ik niet tevreden met de limieten van digitale fotografie en was net groot formaat film aan het ontdekken. Ik vond het idee van oude optieken gebruiken zeer aantrekkelijk en was benieuwd naar de prestaties van deze oude lens in combinatie met hedendaagse film. Ik was blij verrast door de ongewone optische kwaliteiten, vooral de onscherpe gebieden. Deze gebieden worden vaak aangeduid met de Japanse term “Bokeh”. Alle lenzen hebben Bokeh, maar Bokeh verschilt van lens tot lens en wordt veroorzaakt door het optische ontwerp en hoe de lens is gebruikt, vooral als het diafragma helemaal open staat. Het eerste dat mij opviel aan mijn Petzval was dat de “Bokeh” een ongewone cirkelvormige uitstraling had. Dit fascineerde mij en daardoor ben ik de kwaliteiten van deze lens verder gaan ontdekken. Deze vroege experimenten leidde tot het verder onderzoeken van de Petzval waardoor ik veel kennis op het gebied van andere 19e eeuwse fotografische lenzen en de geschiedenis van fotografie heb opgedaan.

Rond die tijd maakte ik, dankzij een vriend, kennis met het Center for Alternative Photography in New York City waar ik mijn eerste wet plate collodion workshop heb gevolgd waarmee we tintypes hebben gemaakt. De camera’s die we gebruikten tijdens deze cursus hadden allemaal een Petzval portretlens, dus we gebruikten de lenzen hoe ze oorspronkelijk waren bedoeld. Ik was aangenaam verrast door de resultaten en zette mijn studie naar vroege fotografie voort. Het was niet lang na deze cursus dat ik ook andere vroege procédés goed ging bestuderen. Mijn passie voor deze procédés wilde ik graag delen. Daardoor ben ik betrokken geraakt bij het bestuur van het Center for Alternative Photography waar ik uiteindelijk directeur van ben geworden.

Foto 1: Een klein aantal Petzval lenzen in het bezit van Geoffrey Berliner. Foto 2: De Lomography x Zenit nieuwe Petzval lens – © Coco Alexander

Waarom ben je zo gek op Petzval fotografie?

Van alle lenzen waarmee ik heb geschoten, zowel vintage als modern, blijft de Petzval een van mijn favorieten. Het is een veelzijdige en complexe lens dat oorspronkelijk is gemaakt om twee redenen: om de belichtingstijd te verkleinen en de scherpte te vergroten. Josef Petzval was succesvol en de nieuwe lens was vele malen sneller en scherper dan de populairste cameralens aller tijden, de Chevalier Achromat, welke zeer langzaam was en pas scherp bij gebruik van een klein diafragma. De Petzval was snel en extreem scherp, zelfs in vergelijking met moderne sluitertijden, maar de formule was niet ideaal en de optische afwijkingen maakten de Petzval verre van perfect. Daarom werd het alleen voor speciale doeleinden gebruikt in de 19e eeuw. Optische ingenieurs verbeterden het ontwerp tot de afwijkingen minimaal waren, net als bij moderne lenzen. Dit leidde echter weer tot fotografen die bewust op zoek gingen naar oudere lenzen met minder correcties om een meer authentieke uitstraling te creëren. Een van de eerste lenzen die hiervoor in aanmerking kwam was de Petzval portretlens omdat het specifieke afwijkingen had die ideaal waren voor artistieke doeleinden. Daarnaast wilden ook hedendaagse fotografen werkend met 19e eeuwse en alternatieve procédés het originele materieel gebruiken, zeker voor daguerreotypie en tintype.

De Petzval lens is extreem veelzijdig en kan op verschillende manieren gebruikt worden. Het meest opvallende kenmerk van de Petzval portretlens is het gebogen veld. Dit betekent dat het beeld niet is weergegeven op een vlakke film. Omdat het midden het platst is, is dit het scherpste deel van de lens. Hoe verder van het midden van het beeld het verwijderd is, hoe onscherper het wordt. Dit gebogen veld zorgt voor een cirkelvormige Bokeh wanneer er geschoten op een bepaalde manier, bijvoorbeeld met een geschakeerde achtergrond van bomen en bladeren. In de 19e eeuw werd alleen het scherpe midden op prijs gesteld waardoor vaak een klein formaat plaat werd gebruikt zodat het grootste deel van de onscherpte buiten beeld viel. Een Petzval dat makkelijk een plaat van 8×10 aan kon werd gebruikt voor een plaatje van bijvoorbeeld 5×7. De Petzval is ook een hele scherpe lens (met een maximaal diafragma van f3.8). Deze snelheid zorgt voor een hele oppervlakkige scherptediepte, zeker wanneer gebruikt voor close-up portretfoto’s. Deze scherptediepte is te zien in portretten waarvan de ogen scherp zijn, maar de neus en oren niet. Het moet gezegd dat zelfs met de smalle scherptediepte en het gebogen veld de Perzval erg scherp is in het midden. Deze lens wordt scherper bij een kleiner diafragma en wijder veld.

Experimenteren met de Petzval door een paar instellingen te veranderen levert al snel funky effecten op! Een andere toepassing is alleen de voorste lensgroep te gebruiken, een Achromat. Dit is een verlijmde set en is vergelijkbaar met de originele Chevalier Achromatic lens. Deze voorste groep geeft een heel soft effect wanneer het diafragma helemaal open staat en wordt scherper naarmate het diafragma kleiner wordt. Deze lens werd de basis voor de soft focus lenzen van de picturale beweging (picturalisme) van de laat 19e en vroeg 20ste eeuw. Deze lens heeft zeer veel invloed gehad op de ontwikkeling van opvallende lenzen zoals de Pinkham & Smith Semi-Achromat en Synthetic, gebruikt door Alfred Stieglitz en de Spencer Port-Land, gebruikt door Edward Weston. Zoals je ziet is de Petzval portretlens een zeer veelzijdige lens dat voor meer doeleinden is ingezet dan waar Joseph Petzval ooit van heeft kunnen dromen.

De Petzval formule werd nieuw leven ingeblazen toen film werd uitgevonden. Een aantal van de eerst gebruikte lenzen voor deze nieuwe industrie waren geherformuleerde Petzvals. Deze werden gebruikt voor zowel filmcamera’s als projectors. Later werden deze Petzvals gemonteerd op digitale camera’s, vooral op micro 4/3 formaat camera’s. De nieuwe Lomography Petzval is een welkome aanvulling van het legendarische Petzval design omdat het zowel full frame digitale chips als 35mm analoge film camera’s bedekt!

Een portret van Geoffrey Berliner gemaakt met de Lomography x Zenit nieuwe Petzval Lens – © Coco Alexander

Wat is er zo speciaal aan het fotograferen met oude fotolenzen?

Schieten met vintage lenzen is erg belonend. De fotograaf wordt uitgedaagd om verder dan de geaccepteerde normen van scherpte, contrast en verzadiging van moderne lenzen te denken. Vintage lenzen hebben afwijkingen die een uitzonderlijke kracht bezitten voor degenen die daar op vallen. De Petzval portretlens is een van de meest unieke en interessante optische ontwerpen ooit gemaakt.

Als je zelf graag een Lomography x Zenit Nieuwe Petzval Lens wil, vergeet dan niet om een plekje op de wachtlijst te reserveren en om zo als eerste te horen wanneer de lens beschikbaar wordt voor pre-order! Kijk voor meer details op de Petzval Microsite

Geoffrey Berliner is de uitvoerend directeur van de Penumbra Stichting en het Center for Alternative Photography in New York City. De Penumbra Stichting, www.penumbrafoundation.org, is een non-profit organisatie gewijd aan de fotografische kunsten en educatie. Een van de doelen van deze organisatie is om de relevantie van emulsie-basis en vroege fotografische procédés te waarborgen in een zeer snel veranderende digitale wereld. Het Center for Alternative Photography is het educatieve onderdeel van de stichting.

written by tomas_bates on 2013-12-06 in #news

One Comment

  1. 4br0k3n3rr0r
    4br0k3n3rr0r ·

    Prachtig effect, ik hoop er ook een 'toevallig' tegen te komen!

More Interesting Articles

  • Lomography x Zenit New Petzval Lens Artist: Sandravo

    written by hembot on 2014-09-08 in #people #lomoamigos
    Lomography x Zenit New Petzval Lens Artist: Sandravo

    Getalenteerd fotograaf Sandravo was één van de allereerste backers voor onze Petzval Kickstarter campagne. Inmiddels heeft ze haar lomohome gevuld met een mooie collectie Petzval shots. Tijd voor een interview met deze Belgische lomograaf.

  • De nieuwe Petzval lens: voor portretten met zwierige bokeh

    written by wesco on 2014-11-03 in #reviews
    De nieuwe Petzval lens: voor portretten met zwierige bokeh

    Mijn broer had met de Kickstarter campagne de nieuwe Petzal-lens van Lomography en Zenit aangeschaft, en in het voorjaar mocht ik hem een paar weken lenen. Lees snel door voor mijn eerste indrukken van deze portret-lens!

  • Fotografisch kunstenaar Bobby Sham deelt zijn enthousiasme over de Lomography x Zenit Petzval lens

    written by jillytanrad on 2014-04-10 in #news
    Fotografisch kunstenaar Bobby Sham deelt zijn enthousiasme over de Lomography x Zenit Petzval lens

    Bobby Sham is meer dan een fotograaf. Hij is een kunstenaar met een voorliefde voor groot formaat fotografie en voor Petzval lenzen. Hij is ook kunstbeheerder en secretaris van de Hong Kong Photographic Culturele Vereniging, en één van de initiatiefnemers van het Hongkong Photo Festival. Onlangs gaf hij een interview aan onze collega's van Lomography Hong Kong waarin hij met enthousiasme vertelt over zijn ervaringen met onze Petzval lens. Kijk snel verder en geniet van Bobby's Petzval foto's, zowel op groot formaat met een oude lens, als met de nieuwe Lomography x Zenit Petzval Lens.

  • Petzval Artist: Huwelijksfotograaf Johnny Cheng

    written by e_ercolini on 2014-08-07 in #people #lomoamigos
    Petzval Artist: Huwelijksfotograaf Johnny Cheng

    De zomer is helemaal op gang gekomen en zo ook de lawine aan trouwfeesten. De perfecte gelegenheid voor huwelijksfotograaf Johnny Cheng om er met zijn vriendin op uit te trekken en de nieuwe Petzval lens te ontdekken. Resultaat van dit avontuur is een reeks foto's om verliefd op te worden! De soft focus en bokeh effecten van de lens zorgen voor schitterende achtergronden en een stralend model. Tijd om te vragen wat deze fotograaf uit Georgia van onze Petzval lens vindt.

  • Fijne familiekiekjes met de Petzval lens

    written by golfpunkgirl on 2014-05-12 in #lifestyle
    Fijne familiekiekjes met de Petzval lens

    Niemand heeft ooit beweerd dat je een 'echte' fotograaf moet zijn om te mogen genieten van de Petzval lens, toch? De General Manager van Lomography UK laat ons zien hoe goed (en gemakkelijk!) deze lens is, zelfs voor amateurs. Lees gauw verder om uit te vinden waarom.

  • Dromerig dichtbij met de Diana+ Telephoto en Fisheye Lenzen

    written by chooolss on 2014-09-29 in #lifestyle
    Dromerig dichtbij met de Diana+ Telephoto en Fisheye Lenzen

    Heb je een kekke SLR camera? Breidt hem dan uit met deze twee supervette lenzen van de Diana+!

  • Petzval Artist: James Nader

    written by hannah_brown on 2014-08-25 in #people #lomoamigos

    James Nader is een mode- en redactioneel fotograaf uit Engeland. Hij is zijn carrière begonnen met fotograferen op film en deze zelf verwerken en ontwikkelen. Nu werkt hij op chique modeshoots en heeft hij onder meer Dita Von Teese en Richard Branson gefotografeerd. James heeft nog altijd een passie voor film en analoge fotografie en gebruikt dit dan ook nog regelmatig. We leenden hem een Petzval lens om eens mee te experimenteren en hij gaf ons een volledig diepte-interview over deze mooie portretlens. Een warm welkom voor James Nader.

  • Reisjournalist Sabine nam de La Sardina mee naar zonnig Curacao

    written by anna-lomo on 2014-08-01 in #people #lomoamigos
    Reisjournalist Sabine nam de La Sardina mee naar zonnig Curacao

    Sabine de Witte is reisjournalist en heeft een eigen blog, Your Ambassadrice. Ze vliegt de hele wereld over en legt dit zoveel mogelijk vast, dus waarom niet een keer met een Lomography camera? Ze nam de La Sardina mee naar Curacao - check het interview en de resultaten hier!

  • Petzval LomoAmigo: Victoria Schofield

    written by hannah_brown on 2014-10-15 in #people #lomoamigos
    Petzval LomoAmigo: Victoria Schofield

    Er werken veel getalenteerde mensen voor de Lomography Gallery Soho en Victoria Schofield is geen uitzondering op deze regel. Ze is een studente die al een uitgebreid portfolio van foto's heeft opgebouwd en is vooral geïnteresseerd in muziekfotografie. We leenden haar een Petzval lens uit voor het weekend en hier zijn de reslutaten.

  • Petzval LomoAmigo: Huwelijksfotografe Emma Case

    written by hannah_brown on 2014-08-13 in #people #lomoamigos
    Petzval LomoAmigo: Huwelijksfotografe Emma Case

    Emma Case woont in Engeland en is een huwelijksfotografe. Samen met haar man Pete Smith heeft ze een succesvol bedrijfje in het maken van prachtige foto's van stelletjes op de belangrijkste dag van hun leven! We hebben Emma een Petzval lens gegeven om uit te proberen en haar resultaten zijn prachtig. Een warm welkom voor Emma Case!

  • De crew van Lomography Benelux - Lotte

    written by anna-lomo on 2014-08-26 in #lifestyle
    De crew van Lomography Benelux - Lotte

    Lomography is een groot en wereldwijd bedrijf, maar hier in de Benelux werken we met een fijn klein team. Misschien heb je ons al eens ontmoet, misschien ook niet. Leer ons beter kennen in deze nieuwe serie, waarbij we elk met onze favoriete Lomography camera in een week een rolletje volschieten. Deze week staat in het teken van onze inmiddels afgestudeerde stagiaire Lotte!

  • Wervelende bokeh effecten: DC Watch test de Lomography Petzval Lens

    written by ciscoswank on 2014-04-08 in #reviews
    Wervelende bokeh effecten: DC Watch test de Lomography Petzval Lens

    Lomography's nieuwe Petzval lens is gebaseerd op het originele ontwerp uit de 19e eeuw. Dankzij crowdfunding en met de hulp van duizenden enthousiaste sponsors werd dit oude staaltje optiek weer tot leven gewekt. De lenzen worden geproduceerd in de befaamde Russische Zenit fabriek. Onlangs leenden we een prototype van de Petzval lens uit aan DC Watch, één van de grootste online digitale camera magazines in Japan. Lees snel verder en ontdek wat zij van onze lens vinden.