Koen Wessing – Onsterfelijk gemaakte herinneringen uit de geschiedenis

Een overzicht van het werk van de Nederlandse documentaire fotograaf Koen Wessing – wat werd verzameld in het midden van de 20e eeuw – is nu te zien in het Jeu de Paume – Château de Tours, Paris, in Koen Wessing: The Indelible Image. Ongeveer 80 foto's zijn voor deze expositie door Wessing zelf uitgekozen, voor zijn overlijden in 2011 op 69-jarige leeftijd.

Estelí, Nicaragua 1978 Koen Wessing © Koen Wessing / Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, Nederland

“The Indelible Image” is een eerbetoon aan Wessings eerste expositie in Santiago, Chili. Wessing wilde de expositie bezoeken maar door ziekte kon dit niet. Hij overleed op 3 februari 2011. De originele expositie bevatte onder andere zijn foto's van de omverwerping van de regering van Salvador Allende in 1973. Nu is "The Indelible Image” oftewel het onuitwisbare beeld opnieuw tot leven gewekt.

Wessing, geboren in Amsterdam, groeide op in een naoorlogs tijdperk te midden van een generatie van intellectuelen. Deze generatie was zich erg bewust van het gruwelijke geweld en onrechtvaardigheden van de oorlog. Het opgroeien in een tijdperk van werderopbouw, veerkracht en sociale vooruitgang heeft zijn wereldbeeld als tiener gevormd. Zoals meerdere Nederlandse fotografen, zoals bijvoorbeeld Ed van der Elsken, zocht Wessing naar de menselijkheid in de context van het sociale klimaat in Nederland.

Chili september 1973 Koen Wessing © Koen Wessing / Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, Nederland

Wessing had reislust en nam zijn camera overal mee naartoe. Hij liftte door Europa, leende geld en ging waar de wind hem bracht. In 1969 stopte hij bij Het Maagdenhuis, een bezet administratief centrum van de Universiteit van Amsterdam. De tentoonstellingscommisaris Jeroen de Vries zei dat Wessing een tijdelijke voetbrug bouwde tussen de universiteit en het gebouw ernaast om zo de politie te kunnen ontwijken om zijn films te laten ontwikkelen. Verhalen als deze maakte hem een legende.

Hij reisde ook naar Chili, Nicaragua, Zuid Afrika, Latijns Amerika, China en Tibet. Hij legde verslag van naoorlogse gebeurtenissen zoals de dekolonisatie en de gewelddadige nasleep in Latijns Amerika, de val van het Sovjetblok, je Joegoslavische oorlog, de apartheid in Zuid Afrika en de heropleving van China. Zijn beeld is rauw en gruizig maar er is ook veel empathie te vinden in het werk van Wessing. Zijn vermogen om delicaatheid en gevoeligheid te laten zien in foto's van desaperacidos (een persoon die verdwenen is en vermoedelijk gedood door leden van de gewapende dienst of politie, volgens de Oxford Dictionary) hebben een visuele erfenis nagelaten, voor altijd geëtst in het collectieve geheugen. De Vries zegt:

“Zoals beroemde zinnen die je nooit meer vergeet zodra je ze hebt gelezen, zo blijft het werk van Wessing in je geheugen gegrift zodra je het hebt gezien. Ze lijken geen betrekking te hebben op een bepaald moment in de geschiedenis maar zijn meer universeel. Zijn foto's laten ons een donkere kant van de wereld zien maar met behoud van menselijkheid, zonder slachtoffers van mensen te maken: ze blijven medemensen. Koen Wessing zocht vaak mensen uit die rouwden om de doden of mensen die op zoek waren naar hun verdwenen familieleden - hun ‘desaparecidos’.”
Dublin 1963 Koen Wessing © Koen Wessing / Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, Nederland; Amsterdam 1966 Koen Wessing © Koen Wessing / Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, Nederland; Estelí, Nicaragua 1978 Koen Wessing © Koen Wessing / Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, Nederland; Pékin 1985 Koen Wessing © Koen Wessing / Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, Nederland; Shanghai 1985 Koen Wessing © Koen Wessing / Nederlands Fotomuseum, Rotterdam, Nederland

“The Indelible Image" is tot 12 mei 2019 te zien. Vind hier je weg naar het Jeu de Paume here.

2019-01-03 #nieuws

Meer interessante artikelen