Het voordeel van middenformaat

Dit artikel duikt hals over kop in de wereld van middenformaat fotografie. We geven je een basisintroductie, we gaan kijken naar verschillende camera's, film, scanners en ontwikkelmethoden om deze manier van fotograferen een te proberen.

Geschreven door: Cameron Knight

Ben jij een megapixeljunkie?
Doe jij je voordeel met betaalbare online printservices om foto’s van je honden op posterformaat te laten maken, om ze als ware Rembrandts boven je haard te hangen? Of misschien houd je er gewoon van om mooie afdrukken als cadeau te geven? Nou, dan heb ik een verrassing voor je.

Digitale fotografie is mooi, maar als het aankomt op het maken van een grote, gedetailleerde afbeeldingen is er niets beter dan middenformaat film. Je camera heeft misschien 12, 15 of zelfs 20 megapixels, maar een middenformaat film of dia kan wel van meer dan 50 megapixels zijn. In deze handleiding zal ik je laten zien waarom dit oude formaat nog steeds aan de top staat en ik zal je vertellen hoe je een goedkope start kunt maken in de wereld van het middenformaat.

Foto via Phototuts+

Grootte maakt uit
In de wereld van film maakt formaat al het verschil. Middenformaat film is ruim vier keer groter dan 35mm film. Er zijn door de jaren vele filmformaten geweest. Herinner je je APS, of Advantix, of 110? Nou, dat is slechts het topje van de ijsberg. Slechts twee formaten hebben het echt overleefd: 35mm en middenformaat.

Middenformaat is een term die twee verschillende types omvat. 120 film heeft een papieren achterkant en kan twaalf foto’s van 6×6 cm per rol maken. 220 film heeft geen papieren achterkant en je kan er twintig foto’s van 6×6 cm op maken. Niet alle middenformaat camera’s accepteren 220 film. De volgende foto was gemaakt met 120 film.

Foto via Phototuts+

De rekensom
Ik heb geen krijtbord, dus probeer me bij te houden. Laten we zeggen dat de gemiddelde gloednieuwe DSLR 12 megapixels heeft. In een normaal 3:2-formaat komt dat neer op bijna 4300 pixels aan de breedste kant van de afbeelding.

Mijn goedkope filmscanner scant een 35mm negatief alsof de breedste zijde 6300 pixels heeft. Dit betekent dat een 35mm negatief in theorie 26 megapixels is. Maar als je daarbij de korrel van de verschillende filmsnelheden in ogenschouw neemt is het niet zo heel groot.

Mijn goedkope film scanner scant een 6×6 cm negatief met meer dan 10.000 pixels aan één zijde. Dat is meer dan 50 megapixels. Er zijn een paar digitale achterwanden en middenformaat-stijl camera’s die 50 megapixel afbeeldingen maken, maar die kosten meer dan 20.000 dollar. De foto hier beneden is een uitsnede van 100% van de vorige foto. Je kunt gewoon tellen hoeveel ramen er in de kamer waren door te kijken naar de reflectie in haar oog.

Foto via Phototuts+

Kostenplaatje
Als je camera’s kent zit je nu waarschijnlijk te lachen. Hoe zit het met de filmkosten, zeg je? Hoe zit het met ontwikkelkosten? En scankosten? Om dan nog maar niet te spreken van een Hasselblad, waarvan alleen de body je al rond de 3000 dollar kan kosten.

Geen zorgen, ik zal het je uitleggen. Er is een scala aan geweldige, volledig functionele middenformaat camera’s op de markt. Zowel nieuw als gebruikt. Ik kocht de mijne voor een mooie deal. Hij kostte me ongeveer 250 dollar. Mijn Epson 4490 scanner – die zowel 35mm als middenformaat scant – kostte minder dan 150 dollar. Dat is dus een investering van ongeveer 400 dollar. De 19.600 dollar die ik heb uitgespaard, zal een hoop film- en ontwikkelkosten dekken. Onderstaande foto is genomen met de zeer betaalbare Bronica SQ-A.

Foto via Phototuts+

Beginnen
Ik heb al een aantal dingen genoemd die je nodig hebt om te beginnen met middenformaat. Je hebt een camera nodig, en daar is veel variatie in. Je hebt film nodig, en je hebt misschien een draagbare lichtmeter nodig als je camera er geen heeft.

Nog iets belangrijks om bij stil te staan is dat je een plaats moet vinden om je film te ontwikkelen. Als je in een grote stad woont is er wellicht nog een lab dat het doet. Als je dat geluk niet hebt, kun je online wat onderzoek doen naar een ontwikkelservice per post.

Tenslotte heb je waarschijnlijk een scanner nodig om je negatieven of dia’s op je computer te zetten. Hier beneden zie je een vergelijking tussen middenformaat- en 35mm film.

Afbeelding via Phototuts+

Camera’s
De camera zal het grootste deel van je investering zijn. Het eerste wat je moet overwegen is of je een nieuwe of gebruikte wil kopen. Dit hangt voor het grootste deel af van je budget. Hasselblad, Rollei en Mamiya maken nog steeds middenformaat camera’s van hoge qualiteit. Als je voor een minder dure camera gaat kun je Seagull of Kiev overwegen.

Kijk voor gebruikte camera’s naar alle merken plus Zeiss, Yashica, Bronica en Moskva. Natuurlijk zijn er ook de goedkope Diana’s en Holga’s. KEH, B&H, Adorama en Lomography zijn goede plaatsen om je zoektocht naar alle types van zowel nieuwe als gebruikte camera’s te starten. De camera die hieronder is afgebeeld is een Zeiss Nettar 515-2. Hij maakte enorme negatieven en is vrij goedkoop in de aanschaf.

Foto via Phototuts+

De TLR
Er zijn verschillende types middenformaat camera’s. De TLR (Twin Lens Reflex) camera heeft twee lenzen: een om te focussen en een om de foto mee te maken. Dit zijn de camera’s waar je van bovenaf in kijkt. Dit zijn de goedkoopste “professionele” camera’s.

Het grootste nadeel van deze camera’s is dat ze een gefixeerde lens hebben, daardoor ben je gelimiteerd tot de brandpuntsafstand van de lens waarmee de camera wordt geleverd. Seagull (goedkoop) en Rollei (erg duur) produceren deze camera’s nog steeds. Gebruikte Yashica’s zijn gemakklijk en voor een goede prijs te vinden, en Mamiya produceerde de enige TLR met verwisselbare lenzen. Hier beneden zie je de Yashica 635, die door middel van een speciale adapter ook 35mm film kan schieten.

Foto via Phototuts+

De SLR
We weten allemaal hoe SLR (Single Lens Reflex) camera’s eruit zien. Het is het meest voorkomende geavanceerde type camera. Maar een middenformaat SLR-camera kan er ook heel anders uitzien. Afhankelijk van je budget zou ik kijken naar een Bronica of een Hasselblad SLR. De Bronica is wat ik heb gekocht.

Als je een kit koopt, moet je vele delen kopen, omdat de systemen op hoge aanpasbaarheid zijn ontworpen. Mijn kit (lens, body, zoeker en film achterkant) was goed betaalbaar. Hasselblads daarentegen zijn berucht. Ze zijn erg gewild en duur. Het zijn ook de enige camera’s die ooit naar de maan zijn geweest. Hier beneden zie je mijn Bronica SQ-A kit van 250 dollar, compleet met 80mm lens, zoeker voor heuphoogte en 120 film achterkant.

Foto via Phototuts+

Film kopen en ontwikkelen
Anders dan met 35mm, is grote ladingen film kopen een slecht idee. Je zult dus losse rolletjes film gaan kopen. De SLR-camera’s met verwisselbare achterkanten hebben speciale achterkanten voor 120 en 220 film, dus zorg dat je de juiste film voor jouw camera koopt.

Controleer, als je een andere camera hebt, de binnenkant voor informatie over de film. Als er geen informatie instaat kun je aannemen dat hij 120 film gebruikt. De meeste 35mm film types zijn ook verkrijgbaar in 120/220. Kies dus waar jij je goed bij voelt. Een 400 ISO kleurennegatief film is meestal een goede film om mee te beginnen.

Zoals ik al eerder zei kan het een uitdaging zijn middenformaat film te laten ontwikkelen. Als je met zwart-wit film fotografeert raad ik je aan je film zelf te ontwikkelen. Er is een goede handleiding op deze site over het ontwikkelen van Kodak T-Max film.

Je kunt je film ook thuis ontwikkelen, maar de temperatuur toleranties moeten dan hoger zijn. De meeste labs kunnen middenformaat film wel voor je doorsturen, maar dat kan best wel wat kosten. Het kan je aardig wat geld kosten als je de film er zelf naartoe stuurt. Het levert je dus echt wat op als je even wat onderzoek op het web doet.

foto via Phototuts+

Film Scannen
Ik raad je om je film te scannen een flatbed scanner met een lamp in de deksel. Er zijn verschillende modellen van verschillende fabrikanten op de markt. Er zijn scanners die speciaal voor middenformaat zijn, maar die zijn erg duur.

Een flatbed scanner is vaak een solide apparaat die prachtige foto’s oplevert. De Epson 4490 die ik heb, scant film strips met een lengte tot 12 centimeters, wat betekent dat hij ook negatieven van de wat meer interessante mediumformaat camera’s aankan. Zoek gewoon naar een flatbedscanner die staan aangegeven als ‘foto’ of iets soortgelijks. Het zou gemakkelijk moeten zijn om te bepalen of hij film scant of niet. De foto hier beneden is een extra lang 6×9cm negatief dat met de Zeiss camera van de foto hierboven is genomen.

Foto via Phototuts+

Conclusie
Het is erg moeilijk een goede middenformaat camera te verslaan wat betreft helderheid en resolutie. Omdat de vraag naar film camera’s zo drastisch is afgenomen kun je gebruikte camera’s kopen voor een fractie van wat ze nieuw kosten.

Het feit dat fabrikanten nog steeds middelen inzetten om nieuwe versies van sommige van deze camera’s te produceren is een bewijs van de kwaliteit en gewildheid van de afbeeldingen die ze maken. Als je het formaat geen probleem vindt is er geen andere manier om zoveel waar voor je geld te krijgen.

Foto via Phototuts+

Phototuts+ is een bron van kennis van alle aspecten van fotografie. Als je van fotografie houdt zul je een schat aan waardevol advies vinden op Phototuts+. Houd Phototuts+ goed in de gaten, want ze zetten maandelijks een Lomography Tipster in het zonnetje, en het zou zomaar die van jou kunnen zijn!

written by jeanmendoza on 2012-01-06 in #gear #tipster

More Interesting Articles

  • Dit is de nieuwe Diana F+ Honeycomb Editie

    written by shhquiet on 2014-05-25 in #news
    Dit is de nieuwe Diana F+ Honeycomb Editie

    What's the buzz? Een zwerm bijen heeft zijn weg naar een iconische middenformaat camera gevonden! Dit is de nieuwe Diana F+ Honeycomb Editie, speciaal gemaakt om het bewustzijn over de benarde toestand van de honingbij te verhogen.

  • Printen op textiel met de kracht van licht: Lumi items nu verkrijgbaar bij Lomography

    written by tomas_bates on 2014-11-10 in #news
    Printen op textiel met de kracht van licht: Lumi items nu verkrijgbaar bij Lomography

    Met trots kondigen we aan dat de Lomography shop nu Lumi producten op voorraad heeft waarmee je je favoriete analoge foto's en allerlei andere fantastische dingen op textiel kunt printen met behulp van het licht! In dit artikel vertellen we je een beetje meer over Lumi en de manier waarop dit speciale drukproces werkt - check hier meer informatie!

  • 10 redenen waarom de Horizon perfect is voor straatfotografie

    written by jillytanrad on 2014-05-18 in #lifestyle
    10 redenen waarom de Horizon perfect is voor straatfotografie

    We weten allemaal dat de Horizon camera's fantastisch zijn als het gaat om het vastleggen spectaculaire landschappen - maar wisten jullie ook dat ze briljant zijn voor straatfotografie? Sta ons toe om jullie tien redenen te geven dit eens te proberen als je weer eens de hort op bent.

  • De Konstruktor F: de Konstruktor Camera met flitser!

    written by shhquiet on 2014-08-11 in #news
    De Konstruktor F: de Konstruktor Camera met flitser!

    Van het moment dat je begint met het bouwen van deze geliefde spiegelreflexcamera tot het moment waarop je dromerige shots begint te schieten; het is een groot sensationeel avontuur! Dat wilden we naar een hoger level tillen, dus hebben we de Konstruktor een upgrade gegeven; je kunt nu een flitser inschakelen voor eindeloze creatieve mogelijkheden! Yes, ‘s werelds allereerste 35mm DIY spiegelreflexcamera heeft nu een flitser!

  • Creëer verschillende doubles met verschillende soorten film

    written by ekeupratama on 2014-05-10 in #gear #tipster
    Creëer verschillende doubles met verschillende soorten film

    Dit is de magie van analoge fotografie en één van de vele redenen waarom we gekozen hebben voor lomografie. Dit is het fotograferen van doubles, oftewel: meerdere belichtingen.

  • Colorful Transformations: Deel 1

    written by tomas_bates on 2014-10-17 in #news
    Colorful Transformations: Deel 1

    Heerlijk toch als de hele wereld naar nieuwe perspectieven verschuift? Misschien is het op het moment dat je je realiseert dat het gras niet altijd groener is aan de andere kant. Nou dames en heren, we zijn bijna klaar om een ​​nieuwe Lomographic verrassing te onthullen die deze magische invloed op je fotografische leven zal hebben!

  • Deel je Lomo’Instants en win fantastische prijzen!

    written by tomas_bates on 2014-10-30 in #news
    Deel je Lomo’Instants en win fantastische prijzen!

    We zijn zo blij dat de eerste Lomo'Instant camera's as we speak naar onze Kickstarter donateurs van over de hele wereld worden verzonden! Heb jij de Lomo'Instant op Kickstarter gesteund? Dan hebben we een aantal speciale wedstrijden voor je georganiseerd om de komende paar weken van te genieten zodra je je camera ontvangen hebt!

  • De Diana F+ Kroniek: Deel IV

    written by audiosoldier on 2014-10-23 in #gear #tipster
    De Diana F+ Kroniek: Deel IV

    Wist je dat je met je Diana F+ ook aan Pinhole fotografie kan doen? In dit vierde deel van de Diana F+ Kronieken ga ik al mijn tips over Pinhole fotografie met de Diana F+ met jullie delen! Niets dat je nog zal tegenhouden om je eens aan deze oldschool techniek te wagen!

  • Lomo’Instant Sanremo Update – Pre-Order nu!

    written by tomas_bates on 2014-12-05 in #news
    Lomo’Instant Sanremo Update – Pre-Order nu!

    Heb je een oogje op de prachtige Lomo’Instant Sanremo Editie? Dit is het moment om je order te plaatsen! De huidige batch van pre-orders wordt op dit moment verzonden (de datum van levering is afhankelijk van je locatie) en nemen daarom nu pre-orders op voor de volgende batch, waarvan we schatten dat deze 12 december klaar voor verzending is. Deze volgende batch pre-order-camera's is de laatste voorraad die we hebben met levering voor de feestdagen en wordt geleverd op een wie het eerst komt, wie het eerst maalt basis; plaats dus nu je bestelling om teleurstellingen te voorkomen!

  • Lomography workshop én rondleiding in Museum Boijmans Van Beuningen!

    written by anna-lomo on 2014-03-21 in #events
    Lomography workshop én rondleiding in Museum Boijmans Van Beuningen!

    Van over de hele wereld toont Museum Boijmans Van Beuningen topstukken van drie van de meest invloedrijke kunstenaars van de twintigste eeuw: Constantin Brancusi, Medardo Rosso en Man Ray. Zij maakten in hun werk op vernieuwende wijze gebruik van fotografie. Met zo'n veertig sculpturen en ruim 100 foto’s van deze experimentele kunstenaars is deze tentoonstelling een must-see voor de lomograaf. Een leuk pluspunt is dat we een Lomography workshop organiseren in het museum! Check hier de details en schrijf je in.

  • Store Amsterdam: Workshops september 2014

    written by lgsamsterdam on 2014-08-15 in #events
    Store Amsterdam: Workshops september 2014

    Pak je agenda er maar bij, want in september geven we weer drie workshops. Wegens groot succes geven we opnieuw de Handlettering-workshop! Ook voor de lomografen hebben we weer twee workshops gepland: een workshop over de Diana F+ en over haar kleine zusje, de Diana Mini. Altijd al benieuwd geweest naar een van deze camera's? Of wil je eerst een goede uitleg voordat je zelf aan de slag gaat? Lees dan verder!

  • Dit is de Fujifilm Instax Share SP-1

    written by shhquiet on 2014-03-14 in #news
    Dit is de Fujifilm Instax Share SP-1

    Er is nu een nog leukere en eenvoudige manier om je instant herinneringen te delen met je vrienden. De nieuwe Fujifilm Instax Share SP-1 is een portable printer waarmee je beelden van je smartphone direct kunt printen als toffe instant foto’s door de gratis Instax Share App te gebruiken. We hebben maar een beperkte hoeveelheid op voorraad, dus mis de kans niet om dit exclusieve item te scoren!